نگاهی به مفاهیم بنیادین ملت،ملیت و ناسیونالیسم

نگاهی به مفاهیم بنیادین ملت،ملیت و ناسیونالیسم
نویسنده : سالار سیف الدین
●درآمد:
ناسیونالیسم و فرایافت های وابسته به آن (همچون ملت و ملیت) از چنان گستردگی و پیچیدگی برخوردار است که پرداختن به آن نیازمند بررسی و وسعت نظر بسیاری است.ناسیونالیسم به همان اندازه که ستایش شده است از سوی اندیشمندان و صاحب نظران،مورد نقد و انتقاد قرار گرفته است.آتش جنگ جهانگیر دوم زمینه پیدایش پیشداوری ها و بهانه تراشی های بسیاری را بر علیه ناسیونالیسم سبب شد.مخالفان سرسخت آن غالبا بیان می دارند که این مکتب شوند پیدایش و فروزش آتش جنگ جهانی بوده و معمولا نظام های فاشیستی سده پیشین را به ناسیونالیسم منتسب می کنند.به این ترتیب نوک تیزترین نقادی ها را به سوی ناسیونالیسم نشانه می روند.
در کشور ما در سه دهه گذشته نویسندگان و اندیشمندان ملی بیش از آن که به بررسی ویژگی های ناسیونالیسم ایرانی و بازتعریف ارزش ها،خواسته ها و برنامه های آن بپردازند بیشتر توان خود را صرف نقد و بررسی جریان های متضاد با ناسیونالیسم ایرانی همچون پان تورانیسم و صهیونیسم و برخی از حرکت های قومی نموده اند. چنانکه بازتولید،تعریف و شناسایی ملی گرایی ایرانی به فراموشی سپرده شد.
از سوی دیگر جنبش های خودجوش میهن پرستانه در میان جوانان ایرانی که دارای گرایش های پرطنین میهنی بود چنان گرفتار "نمادها" و نمادپرستی ها گشته که از تئوری های ناسیونالیستی،هدف،برنامه،استراتژی و تاکتیک و...فاصله ها دارد.این نماد پروری در میان دوستداران هویت ملی نیز تا اندازه ای قابل تفسیر است.اما خلاصه کردن ملیت و ناسیونالیسم ایرانی در نمادهای باستانی،اسطوره ای و حماسی و... در بلند مدت سبب ناامیدی و دلسردی نیز می تواند باشد.گفتمان ناسیونالیسم متضمن برنامه و هدف برای اداره یک سرزمین و یک ملت بر اساس نیازهای ملی است.پیشینه تاریخی یک ملت(افزون بر تشکیل ساختار هویت ملی) تنها می تواند چراغی برای آینده و نردبان پیشرفت باشد.بنابراین در این نوشتار تلاش خواهیم کرد با نگاهی گذرا به تعاریف،اصول و دکترین ناسیونالیسم باردیگر جوهره ی این اندیشه ی همه انسانی و والا را مرور کنیم.

پاینده ایران